EFT, FAST ve havale arasındaki fark nedir?

Başka bir hesaba para gönderirken bankanızın uygulaması size havale, EFT ya da FAST seçeneklerinden birini sunar. Üçü de aynı işi yapıyor gibi görünse de kullandıkları altyapı, çalışma saatleri, tutar sınırları ve ücret kuralları farklıdır. Bu rehberde farkları 10 Ekim 2026 itibarıyla geçerli kurallarla, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) kendi açıklamalarına dayanarak anlatıyoruz.

Havale, EFT ve FAST arasındaki temel fark nedir?

Kısaca: Havale aynı kuruluşun içinde kalır. EFT ve FAST ise farklı kuruluşlar arasında para taşır ve ikisini de TCMB işletir. EFT resmî tatiller dışında hafta içi belirli saatlerde çalışır; FAST ise EFT'den bağımsız, 7/24 çalışan anlık ödeme sistemidir.

FAST'ta ayrıca TCMB'nin belirlediği işlem başına tutar sınırları vardır; bunları aşağıda ayrı bir tabloda gösteriyoruz.

Havale nedir?

TCMB'nin FAST açıklamasına göre alıcısı ve göndericisi aynı finansal kuruluşun çatısı altındaki ödemeler havale sınıfına girer ve FAST üzerinden gerçekleşmez. Yani aynı bankadaki iki hesap arasında para gönderdiğinizde yaptığınız işlem havaledir. Havale kuruluşun kendi içinde gerçekleştiği için hangi saatlerde yapılabileceğini kuruluşunuz belirler.

Havalenin ücret kuralları da ayrıdır. Havale için alınabilecek azami ücret, aynı tutar dilimi ve kanal için EFT'de geçerli sınırın yarısıdır. Kendi kredi kartınıza yapacağınız havalelerden ücret alınamaz. Hesabınızın bulunduğu şubeden kasadan yapılan havaleler de (fiziki kıymetli maden teslimleri hariç) ücretsizdir.

EFT nedir ve hangi saatlerde çalışır?

EFT Sistemi, Türk lirası üzerinden yapılan ödeme işlemlerinin bankalar arasında elektronik ortamda gerçekleştirilmesini sağlayan ve TCMB'nin işlettiği ödeme sistemidir. Türkiye'de faaliyette bulunan tüm bankalar sisteme katılabilir; Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. (PTT) de EFT Sisteminin katılımcısıdır.

Çalışma saatleri: TCMB'ye göre ödeme sistemleri resmî tatiller dışında hafta içi her gün 08.30–17.30 arasında çalışır; yarım iş günlerinde 13.00'e kadar açıktır. TCMB, bankaların müşteri ödemeleri için farklı çalışma saatleri belirleyebilir. Bu nedenle bankanızın EFT talimatı için kabul ettiği son saat bu aralıktan farklı olabilir; işlem yapmadan önce bankanızın bilgilendirmesine bakın.

Süre: TCMB'nin açıklamasına göre müşteriler arası perakende ödemeler sistemde ortalama 30 saniye içinde işlenir. Ancak gönderen ve alıcı bankaların kendi iş akışları nedeniyle paranın müşteri hesabına geçme süresi farklılaşabilir; gecikme yaşarsanız bankanızla iletişime geçmeniz gerekir.

FAST nedir ve işlem sınırı ne kadar?

FAST (Fonların Anlık ve Sürekli Transferi), TCMB bünyesinde geliştirilen ve TCMB tarafından işletilen, EFT'den bağımsız bir anlık ödeme sistemidir. 8 Ocak 2021'de müşterilerin kullanımına açıldı. Ödeme talimatları 7/24 gönderilebilir; ödemeler saniyeler içinde sonuçlanır ve para alıcının hesabında hemen kullanılabilir hâle gelir. Belirlenen süre içinde tamamlanmayan işlemler iptal olur.

FAST'a bankaların yanı sıra gerekli şartları karşılayan ödeme ve elektronik para kuruluşları ile PTT de katılabilir. FAST ödemesi, FAST'a katılımcı finansal kuruluşlar üzerinden yapılır; güncel katılımcı listesi TCMB'nin FAST sitesinde yayımlanır.

İşlem sınırları: FAST'ta işlem başına tutar sınırları vardır. TCMB'nin 24 Ağustos 2026 tarihli duyurusuyla para transferleri ve Ödeme İste hizmetindeki sınır, 26 Ağustos 2026'dan itibaren 100.000 TL'den 300.000 TL'ye yükseltildi. 10 Ekim 2026 itibarıyla TCMB'nin FAST sayfasındaki güncel sınırlar şöyledir:

FAST'ta yalnızca Türk lirası işlemler yapılır. Ödemeyi alıcının IBAN'ı ve unvanıyla, karekod okutarak ya da alıcının “kolay adres” bilgisiyle başlatabilirsiniz. Kolay adres; cep telefonu numarası, e-posta adresi, T.C. kimlik numarası, vergi kimlik numarası veya pasaport numarası gibi, kişinin hesabıyla eşleştirdiği bilgilerdir.

Bankalar transfer için en fazla ne kadar ücret alabilir?

Bireysel müşterilerden alınan transfer ücretlerini TCMB'nin “Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usûl ve Esaslar Hakkında Tebliğ (Sayı: 2020/7)” sınırlar. Tebliğdeki tutarlar her yıl, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) bir önceki yıl sonu için açıkladığı yıllık tüketici fiyat endeksi (TÜFE) artış oranında güncellenir. TCMB'nin uygulama talimatına göre 6 Ocak 2026'dan itibaren EFT için azami ücretler şöyledir:

• FAST: FAST işlemleri için alınabilecek ücret de aynı azami sınırlara tabidir.
• Havale: Azami ücret, aynı dilim ve kanal için EFT sınırının yarısıdır.
• Vergi: Bu sınırlara banka ve sigorta muameleleri vergisi (BSMV) dahil değildir. BSMV için KKDF ve BSMV rehberimize bakabilirsiniz.
• Bölerek göndermek: Aynı gün içinde aynı hesaptan aynı hesaba ayrı ayrı yapılan transferlerde banka, hangi ücret dilimini uygulayacağını toplam tutara göre belirleyebilir.
• Hatalı gönderim: Gelen veya giden EFT işlemlerinde sizin hatanız nedeniyle para iadesi gerekirse bankanız, TCMB'ye ödenen masraflar dışında ücret alamaz.

Bunlar üst sınırdır; bankanız daha düşük ücret uygulayabilir. Güncel ücretler bankanızın internet sitesinde “Ürün ve Hizmet Ücretleri” başlığı altında ilan edilir. Tek seferlik para transferlerinde ücret tahsil edilmeden önce size bilgi verilip onayınız alınır ve ücret işlem fişinde açıkça gösterilir. Diğer banka ücretleri için banka ücretleri rehberimize bakabilirsiniz.

Örnek: Varsayımsal iki gönderim

1. Hafta sonu yüksek tutar: Cumartesi günü başka bir bankadaki hesaba 350.000 TL göndermek istediğinizi varsayalım. FAST'ta para transferleri için işlem başına sınır 300.000 TL olduğundan bu tutarı tek bir FAST işlemiyle gönderemezsiniz. EFT ise resmî tatiller dışında hafta içi çalıştığı için tutarı tek seferde EFT ile göndermek, sistemin açık olduğu ilk iş gününü bekler.

2. Ücret üst sınırı: Mobil uygulamadan başka bir bankadaki hesaba 25.000 TL gönderdiğinizi varsayalım. Tutar 8.300,01–399.000 TL dilimindedir; bu nedenle EFT'de de FAST'ta da bankanın alabileceği en yüksek ücret 15,96 TL'dir (BSMV hariç). Aynı tutarı aynı bankadaki bir hesaba havale etseydiniz üst sınır bunun yarısı, yani 7,98 TL olurdu.

Yanlış hesaba para gönderirseniz ne olur?

TCMB'ye göre “Geri Dönülemezlik İlkesi” gereği ödeme sistemlerinde hesaplara işlenen ödemeleri iptal etmek mümkün değildir. Hatalı ödemeler ancak alıcı banka tarafından iade edilebildiği için kendi bankanıza başvurmanız gerekir. FAST için de TCMB, yanlış ödemede finansal kuruluşunuzla iletişime geçmenizi ister ve iade işlemlerinde kendisinin bir rolü olmadığını belirtir.

Bu yüzden onaylamadan önce alıcının adını ve IBAN'ını kontrol etmeniz önemlidir. IBAN'ın yapısını ve neden tek başına güvence olmadığını IBAN rehberimizde anlattık; numarayı IBAN doğrulama aracımızla kontrol edebilirsiniz.