Bankalar hangi ücretleri alabilir? Hesap işletim ücreti ve diğer ücretler

Bankanızın hesabınızdan kestiği her ücretin bir dayanağı olmalıdır. Bireysel müşterilerden alınabilecek ücretleri Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) “Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usûl ve Esaslar Hakkında Tebliğ (Sayı: 2020/7)” belirler. Bu rehberde, 10 Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki metne ve TCMB'nin uygulama talimatına göre hangi ücretlerin alınabileceğini, hangilerinin alınamayacağını ve ücret artışlarında haklarınızı anlatıyoruz.

Banka ücretlerini hangi kurallar belirler?

Tebliğ 7 Mart 2020 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı; son değişikliği 22 Aralık 2023 tarihli Resmî Gazete'de yer aldı ve 4 Ocak 2024'te yürürlüğe girdi. Tebliğ bankaları, tüketici kredisi veren finansal kuruluşları ve kart çıkaran kuruluşları kapsar. Kurallar bireysel müşteriler (finansal tüketiciler) içindir; ticari müşterilerden alınan ücretler için TCMB'nin ayrı bir tebliği (Sayı: 2020/4) uygulanır. Menkul kıymet ve sigortacılık işlemleri ile çek, senet ve teminat mektubu işlemlerinin ücretleri de bu Tebliğin kapsamı dışındadır.

Temel kurallar şunlardır:

• Liste dışı ücret yok: Ücret alınabilecek ürün ve hizmetler Tebliğin Ek-1 listesinde sayılmıştır. Bu listenin dışındaki bir ürün veya hizmet için ücret alınamaz; yalnızca üçüncü kişilere (kamu kurumları dâhil) ödenen tutarlar size aynen yansıtılabilir.
• Yeni ücret için izin: Bir kuruluş listede olmayan yeni bir ücret kalemi oluşturmak isterse TCMB'den izin almak zorundadır.
• Her ücret için onay: Sözleşme kapsamında ücret alınabilecek her ürün veya hizmet için onayınızın alınması zorunludur. Ürünün ücretlerini gösteren bilgilendirme formu sözleşmenin ayrılmaz parçasıdır ve onayın alındığını ispat yükü bankadadır.

Bankalar hangi ücretleri alabilir?

Tebliğin Ek-1 listesinde ücretlendirilebilecek kalemler beş grupta toplanır:

Bu listede “hesap işletim ücreti” diye bir kalem yoktur.

Hesap işletim ücreti alınabilir mi?

Hayır. Tebliğe göre bireysel müşterilerin açtığı mevduat ve katılım fonu hesaplarının açılış işlemleri, hesapların işletimi, işletime hazır bulundurulması, saklama hizmeti ve bilgi işlem sistemi yatırımları kapsamında ücret alınamaz. Yalnızca bir krediyle ilgili işlemler için açılan hesaptan da ücret alınamaz; bu hesap, aksini yazılı olarak istemediğiniz sürece kredi ödendiğinde kapanır.

Ek-1'deki mevduat ve katılım fonu grubunda yer alan tek ücret ise “para çekme ücreti”dir. Bu ücret; hesabınızın bulunduğu şube dışındaki şubelerden, nakit çekim ofislerinden, rutin işlem saati veya iş günü dışında yapılan çekimlerden ve kendi bankanızın ATM'sinden günlük limitin üzerinde çektiğiniz paradan alınabilir. İsminize gönderilen havale veya EFT tutarını şubeden çekerken alınan ücret de bu kapsamdadır.

Hangi işlemlerden ücret alınamaz?

Tebliğ ve TCMB'nin uygulama talimatına göre aşağıdaki işlemler bireysel müşteriler için ücretsizdir:

• Kendi hesabınıza, bankanızın herhangi bir işlem alanından para yatırmak; hesabınızın bulunduğu şubede başkalarının sizin adınıza para yatırması.
• Kendi bankanızın ATM'sinden kendi hesabınız için para yatırma, bakiye sorgulama ve banka limiti içinde para çekme.
• İşlem anında verilen işlem fişi, sözleşme ve bilgilendirme belgeleri.
• Sözleşme, işlem fişi gibi belgelerin kopyası, belgenin düzenlendiği tarihten sonraki ilk yıl içinde. Bir yılı aşan belgeler için makul bir ücret alınabilir.
• Onayınız alınmadan yapılan bildirimler. Onay verdiyseniz bildirim ücreti, üçüncü kişilere ödenen tutarı geçemez.
• Borcunuz olmadığını gösteren yazı (bir defaya mahsus).
• Kredili mevduat hesabından (KMH) kullandırılan krediler ve kredi kartından taksitli nakit avans.
• Kredi kartı borcunun bankanın kanallarından ödenmesi, hesap özeti gönderimi, sanal kart oluşturma ve kullanma, bir takvim yılında ikiye kadar kayıp-çalıntı kart yenileme.
• Banka kartları ve sanal kredi kartları için yıllık üyelik ücreti.
• Kiralık kasa ziyareti.
• Kendi kredi kartınıza yaptığınız havale ve hesabınızın bulunduğu şubede kasadan yapılan havale (fiziki kıymetli maden teslimleri hariç).
• Reddedilen kredi başvuruları (kamu kurumlarına veya üçüncü kişilere ödenen tutarlar hariç).
• Kampanyada biriken mil veya para puanların harcanması.

KMH ile ilgili ayrıntılar için KMH rehberimize bakabilirsiniz.

Hangi ücretlerin üst sınırı var?

Bazı ücretler serbestçe belirlenemez; Tebliğ bir üst sınır koyar. 10 Ekim 2026 itibarıyla geçerli başlıca sınırlar:

ATM ve diğer kanallardaki EFT sınırlarını EFT, FAST ve havale rehberimizde tablo olarak verdik. Tahsis ücreti için kredi tahsis ücreti rehberimize, nakit avans için nakit avans rehberimize, BSMV için KKDF ve BSMV rehberimize bakabilirsiniz.

Ücret artışlarında haklarınız neler?

Tebliğdeki parasal sınırlar ve azami ücretler her yıl, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) bir önceki yıl sonu için açıkladığı yıllık tüketici fiyat endeksi (TÜFE) artış oranında TCMB tarafından artırılır. Bankanın sözleşmenizdeki ücretleri artırması ise şu kurallara bağlıdır:

• Artış, uygulanmaya başlamadan en az 30 gün önce size yazılı olarak, kalıcı veri saklayıcısıyla (ör. e-posta veya kısa mesaj) ya da kaydı tutulan telefonla bildirilmelidir.
• Bildirimden itibaren 15 gün içinde ürünü veya hizmeti kullanmaktan vazgeçebilirsiniz. Bu hakkı kullanırsanız artışın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren sizden ilave ücret alınamaz; banka ise ilgili hizmeti vermeyi durdurabilir.
• Ürünü kullanmaya devam ederseniz değişikliği kabul etmiş sayılırsınız.
• TCMB'nin uygulama talimatına göre artış TÜFE artış oranının üzerindeyse bankanın ayrıca onayınızı alması gerekir.
• Ücret artışı geçmiş döneme uygulanamaz.

Ücretleri nereden öğrenip karşılaştırabilirsiniz?

Bankalar güncel ücretlerini internet sitelerinde, belirlenen logo ile “Ürün ve Hizmet Ücretleri” başlığı altında ilan etmek zorundadır; ücretler değiştiğinde site eşzamanlı güncellenir ve değişiklik tarihi gösterilir. Şubelerde de şu sekiz ücretin asgari ve azami tutarları görünür yerde ilan edilir: kredi kartı yıllık üyelik ücreti, şube para çekme ücreti, EFT, havale, uluslararası fon transferi ve mesajlaşma, kiralık kasa, arşiv-araştırma ve FAST ücretleri.

Bankaları karşılaştırmak için Türkiye Bankalar Birliği'nin (TBB) işlettiği bankacilikurunvehizmetucretleri.org.tr sitesine bakabilirsiniz. Sitede bireysel ve ticari ücretler ayrı sekmelerde yer alır. TBB'ye göre sitedeki verilerin doğruluğu ve bütünlüğü yalnızca ilgili bankaların sorumluluğundadır; kesin tutar için bankanızın kendi tarifesini esas alın.

Örnek: Varsayımsal hesap hareketlerini kontrol etmek

Aşağıdaki ücretlerin hepsi varsayımsaldır ve kuralların nasıl uygulanacağını göstermek için seçilmiştir:

Böyle bir ücretle karşılaşırsanız önce bankanıza başvurun. Tebliğe göre iadesine karar verilen tutar, bildireceğiniz hesaba ücretsiz gönderilir ya da isterseniz nakden ödenir. Kredi kartı ücretleriyle ilgili uyuşmazlıklarda başvuru yollarını kredi kartı aidatı rehberimizde anlattık.