Altın/gümüş rasyosu nedir, ne gösterir?

Altın ve gümüş fiyatlarını ayrı ayrı izlemek, iki metalin birbirine göre nasıl hareket ettiğini her zaman açıkça göstermez. Altın/gümüş rasyosu bu karşılaştırmayı tek bir sayıyla yapar. Bu rehberde rasyonun nasıl hesaplandığını, nasıl okunduğunu ve neyi göstermediğini anlatıyoruz.

Altın/gümüş rasyosu nedir?

Altın/gümüş rasyosu, bir ons altının kaç ons gümüş ettiğini gösteren orandır. Rasyo yüksekse bir ons altın daha fazla ons gümüşe, düşükse daha az ons gümüşe karşılık gelir. Böylece iki metalin dolar fiyatları ne kadar farklı olursa olsun aynı ölçüye getirilir ve birinin değeri diğeri cinsinden tek bir sayıyla ifade edilir.

Rasyo bir fiyat değil, iki fiyatın oranıdır. Bu yüzden birimi yoktur; dolar, euro ya da TL gibi bir para birimiyle ifade edilmez. Rasyodaki bir değişim de altının ya da gümüşün kaç dolar ettiğini değil, iki metalin birbirine göre nasıl hareket ettiğini gösterir.

Altın/gümüş rasyosu nasıl hesaplanır?

Altın/gümüş rasyosu = Ons altın fiyatı (USD) ÷ Ons gümüş fiyatı (USD)

Altın ve gümüşün uluslararası fiyatları troy ons başına ABD doları olarak verilir. Pay ve payda aynı birimde olduğu için birimler birbirini götürür ve geriye sade bir sayı kalır.

Hesapta aynı birimi kullanın

Rasyonun anlamlı olması için iki fiyatın aynı birimde olması ve aynı anda alınması gerekir. Örneğin gram altının TL fiyatını ons gümüşün dolar fiyatına bölmek anlamsız bir sonuç verir.

Aynı birimde kaldığınız sürece sonuç değişmez. Sitemizdeki spot gram altın ve spot gram gümüş, ons fiyatlarının aynı dolar/TL kuruyla çarpılıp aynı 31,1034768 sabitine bölünmesiyle hesaplanır. Kur ve sabit bölmede birbirini götürdüğü için iki gram değerin oranı, ons fiyatlarının oranına eşittir. Buradaki dolar/TL kuru, Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) euro referans kurlarından hesaplanır.

Oranın tersi: gümüş/altın

Oranı ters çevirip ons gümüş fiyatını ons altın fiyatına bölerseniz, bir ons gümüşün kaç ons altın ettiğini bulursunuz. Bu değer rasyonun tersidir ve yorumu da tersine döner: Ters oran yükseldiğinde gümüş altına göre değer kazanmış olur. Karşılaştırma yaparken hangi oranın kullanıldığını kontrol edin.

Örnek: Rasyo 70 ne anlama gelir?

Girdiler: varsayımsal ons altın fiyatı 4.200 dolar ve varsayımsal ons gümüş fiyatı 60 dolar. Bu değerler güncel piyasa fiyatı değildir; yalnızca hesabın mantığını gösterir.

• Rasyo: 4.200 ÷ 60 = 70
• Okuma: Bir ons altının fiyatıyla 70 ons gümüş alınabilir; başka bir deyişle 70 ons gümüş, 1 ons altınla aynı değerdedir.

Bu örnekte ons altın fiyatı sabitken gümüş fiyatı yükselseydi rasyo 70'in altına inerdi. Gümüş fiyatı sabitken altın fiyatı yükselseydi rasyo 70'in üzerine çıkardı. İki fiyat aynı oranda artsaydı ya da düşseydi rasyo 70'te kalırdı. Yani rasyonun değişmesi için fiyatlardan birinin diğerinden farklı oranda hareket etmesi gerekir.

Altın/gümüş rasyosu neyi gösterir, neyi göstermez?

Rasyo, iki metalin birbirine göre fiyatını gösterir:

• Rasyo yükselirse: Altın, gümüşe göre daha fazla değer kazanmış ya da daha az değer kaybetmiştir.
• Rasyo düşerse: Gümüş, altına göre daha fazla değer kazanmış ya da daha az değer kaybetmiştir.
• Rasyo değişmezse: İki metalin fiyatı aynı oranda hareket etmiştir.

Küçük hareketlerde rasyodaki yüzde değişim, altın fiyatındaki yüzde değişim ile gümüş fiyatındaki yüzde değişim arasındaki farka yaklaşık olarak eşittir. Altın gümüşten daha fazla yükseldiğinde bu fark pozitif olur ve rasyo artar.

Rasyo ise şunları göstermez:

• Fiyatların yönü: İki metalin fiyatı birlikte düşerken de rasyo yükselebilir.
• Ucuzluk veya pahalılık: Rasyo tek başına bir alım satım sinyali değildir; geçmişte aldığı değerler de gelecekteki fiyatlar hakkında bir güvence vermez.
• TL cinsinden değişim: Dolar/TL kurundaki hareket rasyoya yansımaz. Altının ya da gümüşün TL değerindeki değişimi görmek için gram fiyatlara bakın.

Sitemizde altın/gümüş rasyosu nasıl hesaplanıyor?

Sitemizdeki altın/gümüş rasyosu, gold-api.com'dan alınan ons altın ve ons gümüş fiyatlarının oranıdır. Hesabı kendiniz yapmak için ons altın ve ons gümüş sayfalarındaki dolar fiyatlarını aynı anda not edip birbirine bölebilirsiniz. İki fiyatı farklı zamanlarda alırsanız sonuç sitemizdeki değerden biraz farklı çıkabilir.

Ons fiyatının ne anlama geldiğini ons altın rehberinde, gümüşün TL karşılığının nasıl bulunduğunu ise gram gümüş rehberinde anlattık.

Resmî altın verileri

Türkiye'de altına ilişkin resmî TL fiyat serilerine TCMB'nin Elektronik Veri Dağıtım Sistemi'nden (EVDS) ulaşabilirsiniz. Bu sistemde Borsa İstanbul'daki altın kapanış ve ağırlıklı ortalama fiyatları (TL/gram) her iş günü yayımlanır. Bu seriler ons fiyatından hesaplanan spot değerlerden farklı bir kaynağa dayanır.

Rasyoyu takip ederken nelere dikkat etmelisiniz?

• İki fiyatın aynı birimde ve aynı anda alındığından emin olun.
• Rasyonun bir fiyat olmadığını unutmayın; altının ya da gümüşün TL değerini görmek için gram değerlere bakın.
• Rasyodaki bir değişimin altındaki mi yoksa gümüşteki mi bir hareketten kaynaklandığını anlamak için iki ons fiyatını ayrı ayrı inceleyin.
• Kuyumcu fiyatlarıyla hesap yaparsanız alış-satış farkları ve işçilik sonucu değiştirebilir.

Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.