Çeyrek altın kaç gram? Yarım, tam ve Cumhuriyet altını ağırlıkları

“Çeyrek altın” denince tek bir ağırlık akla gelse de Darphane iki farklı çeyrek üretir: ziynet ve sikke. Bu rehberde Hazine ve Maliye Bakanlığı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü'nün (Darphane) resmî tablosuyla çeyrek, yarım, tam (birlik) ve Ata altınının ağırlıklarını, ayarını ve içindeki has altın miktarını bulacaksınız. Ayrıca sitemizdeki gram altın fiyatının neden çeyrek altın fiyatıyla aynı olmadığını açıklıyoruz.

Çeyrek altın kaç gram ve kaç ayar?

Darphane'nin 30 Temmuz 2026 tarihli “Sorularla Cumhuriyet Altını” belgesine göre (10 Ekim 2026 itibarıyla):

• Ziynet çeyrek altın: 1,754 gram
• Sikke çeyrek altın: 1,804 gram
• Ayar: Cumhuriyet altınlarının tamamı 22 ayardır.

Darphane, Cumhuriyet altınlarını sikke ve ziynet olmak üzere iki grupta üretir. Her grupta beşlik, ikibuçukluk, birlik, yarımlık ve çeyreklik olmak üzere beş çeşit, toplamda 10 farklı çap ve ağırlık vardır. Ağırlıklar birlik altına göre belirlenir: birlik sikke 7,216 gram, birlik ziynet 7,016 gramdır. Çeyrek, birliğin dörtte biridir.

Cumhuriyet altınlarının standartları Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) 1 Ağustos 1951 tarihli ve 1738 sayılı Kararı ile belirlenmiştir. Darphane'ye göre bu altınları, ağırlık, ayar ve kalitede güveni sağlamak için yalnızca Darphane üretir.

Ziynet çeyrek ile sikke çeyrek nasıl ayırt edilir?

Darphane'nin tarifine göre sikke altınların çapı ziynet altınlara göre daha küçük; kalınlığı ve ağırlığı ise daha fazladır.

• Sikke: Bir yüzünde “Türkiye Cumhuriyeti” ibaresi, 1923 rakamı ve basıldığı yılın Cumhuriyet'in kaçıncı yıl dönümü olduğunu gösteren rakam; diğer yüzünde “Hakimiyet Milletindir” ibaresi, Atatürk'ün resmi ve “Ankara” ibaresi bulunur. Kenar tırtılı düzdür.
• Ziynet: Bir yüzünde kaligrafik “Türkiye Cumhuriyeti” yazısı ve basım tarihi; diğer yüzünde ortada Atatürk'ün resmi, çevresinde yıldızlı ve nakışlı süsleme bulunur. Kenarı eğik tırtıllıdır.

Darphane'nin belgesinde altınların milimetre cinsinden çapı yer almadığı için bu rehberde çap ölçüsü vermiyoruz.

Yarım, tam ve Ata altını kaç gram?

Aşağıdaki tabloda ağırlıklar Darphane'nin belgesinden alınmıştır. Has altın sütunları “ağırlık × 22 ÷ 24” ile hesaplanmış ve dört basamağa yuvarlanmıştır.

Halk arasında “Ata lira” denen altın, Darphane'ye göre 7,216 gramlık birlik sikke altındır. Piyasada “tam altın” olarak anılan ziynet birlik ise 7,016 gramdır.

Darphane ayrıca yalnızca sikke biçiminde, beş çeşit 22 ayar Reşad altını üretir. Reşad sikkelerinin ağırlıkları, aynı çeşit Cumhuriyet sikkeleriyle aynıdır (örneğin Reşad çeyrek de 1,804 gramdır).

Çeyrek altında ne kadar has altın var?

Has altın, saf altın demektir. Ayar ise altının 24 parçalık ölçekte ne kadarının saf altın olduğunu gösterir; 22 ayar altında ağırlığın 24'te 22'si, yani binde 916,67'si saf altındır. Ayar ve milyem kavramlarının ayrıntısı için Altın ayarı nedir? rehberine bakabilirsiniz.

Hesap şöyledir:

Has altın (gram) = Ağırlık (gram) × 22 ÷ 24

• Ziynet çeyrek: 1,754 × 22 ÷ 24 = 1,6078 gram
• Sikke çeyrek: 1,804 × 22 ÷ 24 = 1,6537 gram
• Ziynet birlik (tam): 7,016 × 22 ÷ 24 = 6,4313 gram

Yani bir ziynet çeyreğin 1,754 gramlık ağırlığının tamamı saf altın değildir; geri kalan kısım alaşımdaki diğer metallerdir.

Çeyrek altın ile basılı gram altın aynı saflıkta mı?

Hayır. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın Kıymetli Maden Standartları ve Rafinerileri Hakkında Tebliği'ne göre rafinerilerin ürettiği basılı kıymetli madenlerin saflığı, altında en az 995/1000 olmalıdır. Çeyrek altın ise 22 ayardır ve teorik saflığı binde 916,67'dir. Bu nedenle 1 gram basılı 24 ayar altın ile 1 gram çeyrek altın aynı miktarda saf altın içermez; karşılaştırma yaparken ağırlığı değil, has altın miktarını esas almanız gerekir.

Darphane çeyrek altını nasıl üretir, satar mı?

Darphane'nin belgesine göre üretim ve teslim şöyle işler:

• Darphane satış yapmaz. Sipariş sahibi külçe altınını Darphane'ye teslim eder, istediği Cumhuriyet altını çeşidini belirtir; Darphane de bu altınları üretir.
• Kabul edilen külçe: Borsa İstanbul Rafineri Listesi'ndeki rafinerilerde üretilmiş, 995/1000 saflıktaki 24 ayar standart külçe ile Kıymetli Maden Takip Sistemi (KMTS) kapsamında üretilmiş 1 kilogramlık külçe kabul edilir.
• İşçilik ve fire: Üretim, kilogram başına belirli bir işçilik ve fire karşılığında yapılır. Örneğin ziynet çeyrek için bu miktar 14,30 gram, sikke çeyrek için 11,08 gramdır. Darphane'ye göre bu oranlar miktar veya zamana göre değişmez.
• Adet: Bir adet 24 ayar külçeden 610 adet ziynet çeyrek veya 595 adet sikke çeyrek üretilir.
• Fiyat: Darphane altın alım satımı yapmadığı için altın fiyatlarının belirlenmesinde etkisi yoktur.
• Tarih: Ziynet altınlarda tarih değişikliği miladi takvim yılı başında, sikke altınlarda her yıl 29 Ekim'de yapılır. Eski ve yeni tarihli altınlar arasında basım tarihi dışında fark yoktur.

Sitemizdeki gram altın ile çeyrek altın fiyatı neden farklı?

Sitemizdeki gram altın fiyatı spot (ham) bir değerdir ve şöyle hesaplanır:

Spot gram altın = Ons altın (ABD doları) × USD/TRY ÷ 31,1034768

Ons altın fiyatı gold-api.com'dan, dolar kuru Avrupa Merkez Bankası (ECB) referans kurlarından gelir. Bu tutar 24 ayar saf altının bir gramının ham değeridir; kuyumcu, çeyrek veya Cumhuriyet altını fiyatı değildir.

Çeyrek altının piyasa fiyatı birkaç nedenle bu hesaptan farklıdır:

1. Çeyrek altın 22 ayardır; ziynet çeyrekte 1,754 gram değil, 1,6078 gram has altın vardır.
2. Üretimde Darphane'nin işçilik ve fire bedeli bulunur.
3. Çeyrek altının alış ve satış fiyatı piyasada, alım satım yapan işletmeler arasında oluşur.

Bu yüzden içindeki has altının spot değerini hesaplayabilirsiniz; ancak bu tutar, bir işletmenin size söyleyeceği alış veya satış fiyatı değildir.

Örnek: Varsayımsal fiyatlarla has altın değeri

Aşağıdaki girdiler varsayımsaldır; güncel piyasa verisi değildir.

• Ons altın: 3.000 ABD doları
• USD/TRY: 40,00 TL

1. Spot gram altın = 3.000 × 40,00 ÷ 31,1034768 = 3.858,09 TL
2. Ziynet çeyreğin has altın değeri = 1,6078 × 3.858,09 = 6.203,04 TL
3. Sikke çeyreğin has altın değeri = 1,6537 × 3.858,09 = 6.380,12 TL
4. Ziynet birliğin (tam) has altın değeri = 6,4313 × 3.858,09 = 24.812,53 TL
5. Ata liranın (birlik sikke) has altın değeri = 6,6147 × 3.858,09 = 25.520,11 TL

Bu tutarlar yalnızca altınların içindeki saf altının ham karşılığıdır. Has altın miktarının güncel spot karşılığını Altın hesaplama aracıyla hesaplayabilir, altın ve döviz birikiminizin Türk lirası karşılığını Varlıklarım sayfasında izleyebilirsiniz. Gram ve ons ilişkisinin ayrıntısı için Gram altın nasıl hesaplanır? rehberine göz atın.

Çeyrek altın alırken nelere dikkat etmelisiniz?

• Türünü öğrenin: Ziynet ve sikke çeyrek arasında 0,050 gram ağırlık farkı vardır; fiyat karşılaştırırken aynı türü karşılaştırın.
• Tarihe takılmayın: Darphane'ye göre basım tarihi dışında eski ve yeni tarihli altınlar aynıdır.
• Has altın değerini bilin: Spot gram fiyatıyla has altın değerini hesaplamak, size söylenen fiyatın ne kadarının saf altın karşılığı olduğunu görmenizi sağlar.
• Belge isteyin: Alımlarınızda satış belgesi alın; altın türü ve adedinin belgede yazmasına dikkat edin.