Vadeli mevduat nedir, nasıl işler?

Vadeli mevduat, paranızı bankaya belirli bir süre için bırakıp karşılığında faiz aldığınız hesaptır. Bu rehberde vadeli mevduatın nasıl işlediğini, faizin nasıl belirlenip hesaplandığını, vade sonunda neler olduğunu ve parayı vadeden önce çekerseniz ne olacağını 10 Ekim 2026 itibarıyla geçerli resmî düzenlemelere dayanarak anlatıyoruz.

Vadeli mevduat nedir?

5411 sayılı Bankacılık Kanunu mevduatı, "istendiğinde ya da belli bir vadede geri ödenmek üzere kabul edilen para" olarak tanımlar. Vadeli mevduatta bu süre, yani vade, hesap açılırken belirlenir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tebliğine göre vadeli mevduat şu vade gruplarında açılabilir:

• 1 aya kadar (1 ay dâhil)
• 3 aya kadar (3 ay dâhil)
• 6 aya kadar (6 ay dâhil)
• 1 yıla kadar
• 1 yıl ve daha uzun (faizi 1 ay, 3 ay, 6 ay veya yıllık dönemlerle ödenen seçenekler dâhil)

Aynı tebliğ iki özel türü de tanımlar. Birikimli mevduat en az 3 yıl vadeyle açılır ve sözleşmede belirlenen aylık veya üç aylık dönemlerde hesaba para yatırmanıza imkân verir. İhbarlı mevduat ise çekileceği tarihten 7 gün önce yazılı ihbar verilerek çekilebilen mevduattır.

Vadeli ve vadesiz mevduat arasındaki fark nedir?

Vadesiz hesap günlük harcama ve ödemeler için esneklik sağlar; vadeli hesap ise paranızı belirli bir süre bağlamanız karşılığında, bankanın o vade için belirlediği faizi verir.

Vadeli mevduat faizi nasıl belirlenir?

TCMB'nin 2020/3 sayılı tebliğine göre bankalar mevduata uygulayacakları sabit veya değişken faiz oranlarını serbestçe belirler. Uygulamadan önce azami oranlarını TCMB'ye bildirir, uygulayacakları oranları da vadelere göre şubelerinde ilan eder ve internet sitelerinde yayımlar. TCMB'nin açıklamasına göre bankaların bildirdiği azami oranlar "yıllık baza getirilmiş basit faiz oranı" olarak hesaplanır.

Bakanlar Kurulu'nun 2006/11188 sayılı kararına göre bankalar mevduata peşin faiz veremez. Vade sonunda alacağınız tutar, hesap cüzdanınızdaki faiz oranı üzerinden hesaplanır ve banka faizi stopajı keserek öder. 1 yıl ve daha uzun vadeli hesaplarda faizin aylık, üç aylık, altı aylık veya yıllık dönemlerle ödendiği seçenekler de bulunur.

Değişken faizli mevduat da açılabilir: TL mevduatta 1 aydan uzun, döviz mevduatında 6 aydan uzun vadelerde. Bu durumda değişken faizin hesaplama yöntemi hesap cüzdanında veya sözleşmede açıkça yazılmalıdır. TL hesaplar için dövize veya kıymetli madenlere endeksli faiz oranı belirlenemez.

Vadeli mevduat faizi nasıl hesaplanır?

Faiz, yıllık oran ve vadenin gün sayısı üzerinden hesaplanır; ardından banka stopajı keser:

• Brüt faiz = Anapara × Yıllık faiz oranı × Gün sayısı ÷ 36.500
• Net faiz = Brüt faiz − (Brüt faiz × Stopaj oranı)

Örnek: Varsayımsal 50.000 TL'lik 92 günlük mevduat

Varsayımsal girdiler: 50.000 TL, 92 gün vade, yıllık %40 faiz, hesap 10 Ekim 2026'da açılıyor. Oran yalnızca örnek içindir; herhangi bir bankanın oranı değildir. Vade 6 aydan kısa olduğu için stopaj %17,5'tir.

Tutarlar kuruşa yuvarlanmıştır. Kendi rakamlarınızla hesaplamak için Mevduat faizi hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Stopaj oranlarının ayrıntısı Mevduat stopajı nedir? rehberinde yer alıyor.

Faiz oranı vade içinde değişir mi?

Hayır. 2006/11188 sayılı karara göre bankalar faiz oranlarını değiştirse bile daha önce açılmış mevduat hesaplarına uygulanan oranlar vade sonuna kadar değiştirilemez. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) yönetmeliği de bankanın bu hususu hesap açılışında beyan ve taahhüt etmesini ister.

Vadeli hesap cüzdanında faiz oranı, vade ve ihbar süresinin yer alması zorunludur. Banka hesap cüzdanını, tercihinize göre basılı veya elektronik ortamda size vermekle yükümlüdür.

Vade sonunda ne olur?

Vade sonunda hesabı kapatıp paranızı çekebilirsiniz. Kapatmazsanız BDDK yönetmeliğine göre hesap aynı vadeyle ve yenileme tarihinde geçerli olan faiz oranıyla yenilenmiş sayılır. Bunun üç sonucu vardır:

1. Faiz oranı değişebilir. Yeni dönemde ilk açılıştaki oran değil, yenileme günündeki oran uygulanır.
2. Stopaj oranı yenileme tarihine göre belirlenir. Vergi kesinti oranları açılış veya yenileme tarihine göre uygulanır.
3. Faiz anaparaya eklenirse bileşik etki oluşur. Faizin yenilenen anaparaya eklenip eklenmeyeceği gibi ayrıntılar için hesap cüzdanınıza ve sözleşmenize bakın. Faizin de faiz kazanması Bileşik faiz nedir? rehberinde anlatılıyor.

Parayı vadeden önce çekebilir miyim?

Bankacılık Kanunu, mevduat sahiplerinin paralarını geri alma hakkının sınırlandırılamayacağını söyler; ancak hesap sahibiyle banka arasında vade ve ihbar süresi için kararlaştırılan şartlar saklıdır. Vadeden önce çekimin kuralları ise 2006/11188 sayılı kararda yer alır:

• Vadeli mevduat vadesinden önce bankanın onayıyla çekilebilir ve bu durumda vadeli faiz yerine vadesiz mevduat faiz oranı uygulanır.
• TCMB tebliğine göre vadesiz mevduat faiz oranı yıllık %0,25'i geçemez. Vadeli faiziniz bundan yüksekse, erken çekimde aradaki farkı kaybedersiniz.
• İstisna: 1 yıl ve daha uzun vadeli hesaplarda banka, vadeyi bozmadan ve faiz kaybı yaşatmadan en fazla iki kez, toplamda anaparanın %50'sine kadar kısmi çekime izin verebilir. Birikimli hesaplarda bu hak en fazla üç kezdir. Bu sınırlar içinde çekilen kısım için biriken faizin %100'üne kadar, sınırların üzerindeki çekimlerde ise biriken faizin en fazla %50'si ödenebilir.

Varsayımsal örnek: Yukarıdaki 50.000 TL'lik, %40 faizli, 92 günlük hesabı 60. günde bankanın onayıyla kapattığınızı düşünelim. Vadeli oranla 60 günde biriken brüt faiz 3.287,67 TL olurdu. Vadesiz oran uygulandığında ise brüt faiz, oranın üst sınırı olan %0,25 ile hesaplansa bile en fazla 20,55 TL olur (50.000 × 0,25 × 60 ÷ 36.500).

Vadeli mevduat güvencede mi?

Mevduatınız Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) sigortası kapsamındadır. 2026 takvim yılı için sigortalı tutar her bankada her kişi için 1.200.000 TL'dir ve anaparayla birlikte işlemiş faizi de kapsar. BDDK yönetmeliğine göre banka, hesap açılışında sigortalı tutarı da size bildirmek zorundadır. Kapsamın ayrıntıları Mevduat sigortası nedir? rehberinde.

Hesap açarken nelere bakmalısınız?

• Net getiri: Brüt faizden stopaj düşüldükten sonra size kalan tutarı karşılaştırın.
• Vade ve stopaj dilimi: 6 aya kadar, 1 yıla kadar ve 1 yıldan uzun vadelerde stopaj oranı farklıdır.
• Yenileme koşulları: Vade sonunda hesabın nasıl yenileneceğini hesap cüzdanından kontrol edin.
• Erken çekim: Paraya vadeden önce ihtiyaç duyma ihtimaliniz varsa faiz kaybını hesaba katın.
• Değişken faiz: Değişken faizli hesapta hesaplama yönteminin cüzdanda veya sözleşmede yazılı olduğundan emin olun.

Katılım bankalarında vadeli mevduatın karşılığı faiz değil kâr payı veren katılma hesabıdır; farklarını Katılım hesabı nedir? rehberinde anlatıyoruz.